Σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή ο Ν. Εγγονόπουλος

0
645

Σαν σήμερα, 31 Οκτωβρίου 1985, έφυγε από τη ζωή ο ζωγράφος και ποιητής, Νίκος Εγγονόπουλος. 

Χαρακτηρίζεται ως ο κυριότερος εκφραστής του σουρεαλισμού στον χώρο της ποίησης

Στις 31 Οκτωβρίου 1985 θα αφήσει την τελευταία του πνοή στην Αθήνα. Τα έργα του είναι:

  • “Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν”, 1938
  • “Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπής”, 1939
  • “Επτά ποιήματα”, 1944
  • “Μπολιβάρ”, 1944
  • “Η επιστροφή των πουλιών”, 1946
  • “Έλευσις”, 1948
  • “Ο Ατλαντικός” (ανάτυπο από το περιοδικό “Αγγλοελληνική Επιθεώρηση”), 1954
  • “Εν ανθηρώ Έλληνι λόγω”, 1957 (Α’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης, 1958)
  • “Ποιήματα”, τ. Α’, Ίκαρος, 1966 (συγκεντρωτική έκδοση των συλλογών “Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν” και “Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπής”)
  • “Ελληνικά σπίτια”, 1972
  • “Ποιήματα”, τ. Β’, Ίκαρος, 1977 (συγκεντρωτική έκδοση των συλλογών “Μπολιβάρ”, “Η επιστροφή των πουλιών”, “Έλευσις”, “Ο Ατλαντικός”, “Εν ανθηρώ Έλληνι λόγω”)
  • “Στην κοιλάδα με τους Ροδώνες”, 1978 (Α’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης, 1979)
  • “Ο Καραγκιόζης, ένα ελληνικό θέατρο σκιών”, Ύψιλον, 1980,
  • Μετά το θάνατό του εκδόθηκαν τα βιβλία:
  • “Πεζά κείμενα” (συγκεντρωτική έκδοση), Ίκαρος, 1987
  • “… και σ’ αγαπώ παράφορα: Γράμματα στη Λένα 1959-1967” (επιμ. Δημήτρης Δασκαλόπουλος), Ίκαρος, 1993
  • “Οι άγγελοι στον παράδεισο μιλού ελληνικά… (συνεντεύξεις, σχόλια και γνώμες, σε επιμ. Γιώργου Κεντρωτή)”, Ύψιλον, 1999
  • “Το μέτρον, ο άνθρωπος: πέντε ποιήματα και δέκα πίνακες”, Ύψιλον, 2005
  • “Ωραίος σαν Έλληνας: ποιήματα/The Beauty of a Greek: Poems” (δίγλωσση έκδοση, σε ανθολόγηση, μετάφραση & επιμ. David Connolly), Ύψιλον, 2007

Μετέφρασε, επίσης, πολλά έργα ξένων ποιητών.

Ο Νίκος Εγγονόπουλος, δεν ήταν μόνο ένας ζωγράφος και ποιητής, αλλά ένας βαθύτατα πνευματικός άνθρωπος και ένας αληθινός στοχαστής. Παθιασμένος με τον υπερρεαλισμό μας κληρονόμησε ένα διαχρονικό έργο μίας αποκλειστικά δικής του ατμόσφαιρας. Το έργο του Εγγονόπουλου αντιμετώπισε αρνητικές αντιδράσεις που έφτασαν τα όρια του εμπαιγμού και της κατασυκοφάντησης. Μοναδικός συμπαραστάτης του υπήρξε ο επίσης υπερρεαλιστής Εμπειρίκος. Στη ζωγραφική, δάσκαλοί του ήταν ο Κωνσταντίνος Παρθένης και ο Φώτης Κόντογλου, άνθρωποι στους οποίους ο Εγγονόπουλος αναφερόταν πάντα με θαυμασμό. Ο ίδιος έλεγε: “Ως είμαι ζωγράφος το επάγγελμα και θεωρώ άλλωστε την ποίηση σαν ζήτημα εντελώς προσωπικό”.

Μερικά αποφθέγματα του Ν. Εγγονόπουλου:

  • ‌Δεν υπάρχουν παρά δύο σκοποί. Η αγάπη και η ελευθερία.
  • ‌Η αγάπη είναι ο μόνος τρόπος.
  • ‌Δεν υπάρχει πιο μεγάλη ευτυχία, στον κόσμο, προ πάντων για άνθρωπο άκρως και αυστηρά απόλυτο, από το να σ’ αγαπά.
  • ‌Τα χρόνια, λέω, µας διδάσκουν πως όσο µια τέχνη είναι πιο προσωπική τόσο κι έχει µια πανανθρώπινη σηµασία.
  • ‌Η μόνη μου γαλήνη είναι ότι αυτό το δικαίωμα να σ’ αγαπώ μέχρι τα τρίσβαθα της ψυχής, δεν μπορεί να μου το αμφισβητήσει και να μου το αφαιρέσει κανείς.
  • ‌Για τον άνθρωπο δηµιουργούµε… Για να του δώσουµε διέξοδο από τη µοναξιά του. ∆ύναµη να καταργήσει τη µόνωσή του.
  • ‌Η Τέχνη είναι συνδυασµός ελάχιστων στοιχείων και η ζωή είναι αγάπη και ελευθερία. Ο ορθολογισµός δεν βοηθάει σε τίποτα. Η ζωή είναι ασυνάρτητη.
  • ‌Όλα τα κηρύγματα που υπόσχονται την ευτυχία είναι ντροπής πράγματα!.. Όταν νιώθεις πόσο δραματική είναι η ζωή, τότε δεν ζητάς τίποτα.
  • ‌Σήμερα, η πείρα μου μού επιτρέπει να το πω, με απόλυτη ευθύνη, πως, στον τόπο μας, και μάλιστα στα χρόνια τα δικά μας, η εκτίμησις εκδηλώνεται με αμείλικτη καταδίωξη.
  • ‌…από καιρό τώρα –και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα– είθισται να δολοφονούν τους ποιητάς.
  • ‌Η ζωή και ο θάνατος και αναμεσίς η Τέχνη.
  • ‌Να είσαι ελεύθερη και αυθεντική.
  • ‌Αν η ζωή μου είναι αφιερωμένη στη ζωγραφική και την ποίηση είναι γιατί είναι γιατί η ζωγραφική και η ποίηση με παρηγορούν και με διασκεδάζουν.
  • ‌Τα σώματά μας θα χαθούν θα σβήσουν από μας θα μείνει μέχρι της συντέλειας των αιώνων αυτό το “σε αγαπώ” που σου ψιθύρισα στις ώρες τις πιο κρυφές.
  • ‌Η τέχνη και η ποίηση δε μας βοηθούν να ζήσουμε. Η τέχνη και η ποίηση μας βοηθάνε να πεθάνουμε.
  • ‌…διότι πρέπει να έχει ο στρατιώτης το τσιγάρο του το μικρό παιδί την κούνια του κι ο ποιητής τα μανιτάρια του.

Πηγή: www.poetrygr.com